Փշատ խորհուրդ է տրվում ուտել նիհարել ցանկացողներին․ փշատի բուժիչ հատկությունները

Փշատը՝ նեղատերև փշատենու (լատ. Elaeagnus angustifolia) մանր, քաղցրավուն և փոշեկուր պտուղը, Հայաստանում վաղուց սիրված է թե՛ թարմ, թե՛ չորացրած վիճակում։ Ժողովրդական բժշկության մեջ նրան վերագրում են շատ հատկություններ՝ ստամոքսի խանգարումներից մինչև բարձր ջերմություն։ Այս նյութում հավաքել ենք այն, ինչ իրականում հայտնի է փշատի կազմի ու օգուտների մասին, ինչ ասում են առկա հետազոտությունները, և արդյոք այն կարող է օգնել նիհարելու գործում։

Ինչ է փշատը և ինչ կա նրա կազմում

Փշատի պտուղը պարունակում է շատ շաքար՝ չոր զանգվածի մոտ 60 տոկոսը, հիմնականում ֆրուկտոզա և գլյուկոզա։ Հանքային նյութերից ամենաշատը կալիումն է, կան նաև ֆոսֆոր և այլ տարրեր։ Պարունակում է նաև C վիտամին և բետա-կարոտին, թեև քանակները զգալիորեն տարբերվում են սորտից և աճեցման վայրից։ Բացի այդ, պտուղն ունի բավական շատ թաղանթանյութ, ինչի պատճառով էլ ունի հատուկ «կապող» համ։

Փշատի օգտակար հատկությունները. ինչ է հայտնի

Փշատի մասին գիտական տվյալների մեծ մասը ստացվել է լաբորատոր կամ կենդանիների վրա կատարված փորձերով, իսկ մարդկանց վրա հետազոտությունները քիչ են ու փոքր։ Դրանք արժե պատմել առանձին։

Ավանդական օգտագործում

Ավանդաբար փշատն օգտագործել են փորլուծության, ստամոքսի անհարմարության, հազի և ջերմության դեպքում։ Պտուղների կապող ազդեցությունը հենց դրա հիմքն է։ Այս մասին ավելի մանրամասն կարող եք կարդալ փշատի հատկությունների և օգտագործման եղանակների մասին մեր նյութում։ Եթե խնդիրը փորլուծությունն է, կարևոր է նաև ուշադրություն դարձնել ընդհանուր սնվելուն և հեղուկի ընդունմանը։

Ինչ են ցույց տվել հետազոտությունները

Փոքր կլինիկական փորձերում փշատի փոշու օգտագործումը (օրական մոտ 15 գ՝ 10 շաբաթ) դաշտանադադարի շրջանի կանանց մոտ հանգեցրել է «վատ» խոլեստերինի (LDL) նվազմանը։ Գիրության դեպքում կատարված 8-շաբաթյա մեկ այլ փորձում նկատվել է ընդհանուր խոլեստերինի և LDL/HDL հարաբերակցության բարելավում։ Օստեոարթրիտով հիվանդների խմբում փշատի ջրային էքստրակտի ընդունումը 7 շաբաթ շարունակ նվազեցրել է ցավը և բարելավել շարժունակությունը։ Այս արդյունքները խոստումնալից են, բայց մասնակիցների թիվը փոքր է, ուստի վերջնական եզրակացություն անելու համար բավարար չեն։ Հակաօքսիդանտային, հակաբորբոքային և հակամանրէային ազդեցության վերաբերյալ տվյալները հիմնականում ստացվել են կենդանիների և բջջային կուլտուրաների վրա։

Սրտի առողջության համար ավելի հուսալի հիմք են ընդհանուր սովորությունները, օրինակ՝ խորհուրդներ սիրտն առողջ պահելու համար, իսկ փշատը կարող է լինել այդ սննդակարգի փոքր մասը։

Փշատը կօգնի՞ նիհարել

Կարճ պատասխանը՝ հաստատված չէ։ Մեզ հայտնի հետազոտություններից և ոչ մեկը չի ապացուցում, որ փշատն ինքնին նպաստում է քաշի կորստին։ Պտուղը շատ շաքար է պարունակում, այնպես որ ավելորդ քանակով ուտելը կարող է հակառակ էֆեկտ տալ։ Մյուս կողմից, թաղանթանյութի շնորհիվ այն կարող է երկար ժամանակ հագեցվածության զգացում ստեղծել, և մի բուռ փշատը կարող է փոխարինել քաղցրավենիքին ու չիպսերին։ Ուստի իմաստալից է այն դիտարկել որպես առողջ նախուտեստ չափավոր քանակով, այլ ոչ թե «նիհարեցնող» միջոց։ Քաշի կորստի համար առաջնային են ընդհանուր կալորիականությունը, շարժունակությունը և քունը։

Ինչպես օգտագործել փշատը

Չորացրած և թարմ վիճակում

Ամենապարզ տարբերակը մի քանի պտուղ ուտելն է որպես նախուտեստ։ Կարելի է նաև պատրաստել կոմպոտ կամ ավելացնել հացաբուլկեղենի և թխվածքների մեջ։

Ավանդական թուրմ

Ժողովրդական բաղադրատոմսով 50 գ մանրացված փշատը 2-3 բաժակ սառը ջրի մեջ թողնում են 6 ժամ և քամում։ Մնացորդը լցնում են 2 բաժակ եռման ջրի մեջ, խառնում, քամում և միացնում առաջին հեղուկին։ Խմում են օրը 3-4 անգամ, ճաշից առաջ՝ 2-3 ճաշի գդալ։ Սա ավանդական եղանակ է և ապացուցված բուժում չէ, ուստի ցանկացած լուրջ գանգատի դեպքում դիմեք բժշկի։

Ում պետք է զգույշ լինել

Շաքարային դիաբետով կամ շաքարի մակարդակի խնդիրներով մարդիկ պետք է սահմանափակեն փշատը՝ բարձր շաքարի պարունակության պատճառով։ Հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում մարդու համար անվտանգության տվյալները քիչ են, ուստի ավելի լավ է խորհրդակցել բժշկի հետ։ Փոքր երեխաներին տրվող քանակը պետք է լինի փոքր, քանի որ հնարավոր է ալերգիա։ Ընդհանուր առմամբ, եթե օգտագործում եք դեղեր, օրինակ՝ շաքարն իջեցնող, նախապես հարցրեք բժշկին։

Հաճախ տրվող հարցեր

Օրական քանի փշատ կարելի է ուտել։

Պաշտոնական նորմա չկա։ Ողջամիտ չափաբաժինը մի փոքր բուռն է, հատկապես եթե հետևում եք շաքարին կամ քաշին։

Փշատը իջեցնո՞ւմ է խոլեստերինը։

Մի քանի փոքր փորձեր դրական արդյունք են ցույց տվել, բայց դրանք բավարար չեն այն որպես բուժում առաջարկելու համար։ Բարձր խոլեստերինի դեպքում պետք է հետևել բժշկի նշանակումներին։

Փշատը օգնո՞ւմ է փորլուծության դեպքում։

Ավանդական բժշկության մեջ այո՝ օգտագործվում է այդ նպատակով, բայց եթե փորլուծությունը երկար է տևում կամ ուղեկցվում է ջերմությամբ և ջրազրկմամբ, անհրաժեշտ է բժշկական օգնություն։

Նյութը տեղեկատվական է և չի փոխարինում բժշկի խորհրդատվությանը։