Ինչ ուտել ստամոքսի ցավի դեպքում

Ստամոքսի ցավը կարող է լինել տարբեր պատճառներով՝ գաստրիտ, խոցի սրացում, սննդային թունավորում, գազեր, ինքնուրույն անցնող ստամոքսային անհարմարություն կամ նույնիսկ սթրես։ Ճիշտ սնունդն ինքնին հիվանդություն չի բուժում, բայց կարող է մեղմել ախտանիշները և չծանրացնել վիճակը, մինչդեռ ոչ պատշաճ սնունդը կարող է ցավը սաստկացնել։ Այս նյութում ներկայացնում ենք, թե ինչ ուտել և ինչից խուսափել ստամոքսի ցավի դեպքում, ինչպես նաև երբ պետք է դիմել բժշկի։

Ինչ ուտել ստամոքսի ցավի դեպքում

Թեթև, հեշտ մարսվող մթերքներ

Ցավի սրացման առաջին ժամերին ավանդաբար խորհուրդ են տալիս թեթև, քիչ ճարպ պարունակող սնունդ՝ եփած բրինձ, տոստ, բանան, խաշած կարտոֆիլ, խաշած հավի կրծքամիս։ Այս ցանկը հայտնի է որպես BRAT դիետա (banana, rice, applesauce, toast)։ Ժամանակակից ուղեցույցներում այս խիստ սահմանափակումը այլևս պարտադիր չի համարվում. կարևորն ավելի շուտ ընդհանուր սկզբունքն է՝ սնունդը թեթև պահել, մինչև ախտանիշները մեղմանան, և աստիճանաբար վերադառնալ սովորական սննդակարգին։

Բրինձ և ածիկ

Եփած բրինձը հեշտ է մարսվում և քիչ է գրգռում ստամոքսի լորձաթաղանթը։ Ածիկը (վարսակի շիլան) նույնպես լավ տարբերակ է, հատկապես եթե խնդիրը փորկապություն կամ ստամոքսի ընդհանուր անհարմարություն է, քանի որ պարունակում է լուծվող թաղանթանյութ։

Բանան

Բանանը հեշտ մարսվող է և հարուստ կալիումով, որը կարող է օգտակար լինել, եթե ցավն ուղեկցվում է փսխումով կամ փորլուծությամբ, քանի որ դրանք կարող են հանգեցնել էլեկտրոլիտների կորստի։

Զանգվեր և հունցվածք

Չորացրած տոստը կամ չաղացրած հացը հեշտ մարսվող են և հազվադեպ են գրգռում ստամոքսը, ինչի պատճառով հաճախ առաջարկվում են ցավի սրման ժամանակ։

Կարտոֆիլ և այլ եփած բանջարեղեն

Խաշած կամ շոգեխաշած կարտոֆիլը, գազարը և բրոկոլին հեշտ մարսվող են և քիչ ագրեսիվ՝ ստամոքսի լորձաթաղանթի համար, եթե դրանք պատրաստված են առանց յուղի ու համեմունքների ավելցուկի։

Կծու հեղուկներ և թեյեր

Հեղուկների ընդունումը կարևոր է, հատկապես եթե ուղեկցվում է փսխումով կամ փորլուծությամբ։ Կարող եք խմել ջուր, թույլ թեյ և թափանցիկ արգանակներ։

Կոճապղպեղ (զնջվել). ունի ամենաուժեղ ապացուցողական բազան սրտխառնուքի և ստամոքսային անհարմարության մեղմման համար. կարելի է օգտագործել թեյի, թարմ արմատի կամ չամիչի տեսքով։

Հազարատերև (անանուխ). օգնում է ստամոքսի ցավի ու փքվածության մեղմմանը, սակայն կարող է սրել ցավը, եթե խնդիրը ստամոքսահյութի հետհոսքն է (ռեֆլյուքս) կամ ագրեսիվ ցավ։

Երիցուկի թեյ. ավանդաբար օգտագործվում է ստամոքսի հանգստացման համար, թեպետ դրա մասին գիտական ապացույցները ավելի սահմանափակ են, քան կոճապղպեղինը։

Պրոբիոտիկներ և մածուն

Կենդանի կուլտուրաներով մածունը կարող է օգնել աղիքային միկրոֆլորայի վերականգնմանը, հատկապես եթե ստամոքսի ցավին հաջորդել է փորլուծություն կամ հակաբիոտիկների ընդունում։ Եթե ունեք կաթնամթերքի անհանդուրժողականություն, ընտրեք լակտոզազերծ տարբերակը կամ խուսափեք։

Լրացուցիչ՝ եթե նախընտրում եք նաև տնական միջոց փորձել, կարող եք ծանոթանալ ստամոքսի ցավի դեմ հրաշագործ բաղադրատոմսին։

Ինչից խուսափել

• ճարպոտ, տապակած և կծու սնունդ, որոնք գրգռում են ստամոքսի լորձաթաղանթը,
• գազավորված ըմպելիքներ, որոնք ուժեղացնում են փքվածությունն ու ցավը,
• սուրճ, ալկոհոլ և թթվային հյութեր (կիտրոն, նարինջ, տոմատ), որոնք կարող են ուժեղացնել գրգռվածությունը,
• կաթնամթերք, եթե կասկածում եք լակտոզային անհանդուրժողականություն,
• հում կամ վատ եփած սնունդ, եթե կասկածում եք թունավորում։

Երբ դիմել բժշկի

Սննդային միջոցները օգնում են միայն թեթև, կարճատև անհարմարության դեպքում։ Անհապաղ դիմեք բժշկի կամ շտապ օգնության, եթե ցավը՝

• շատ ուժեղ է, կտրուկ սկսվել կամ չի անցնում մի քանի ժամում,
• ուղեկցվում է բարձր ջերմությամբ, արյունոտ կամ սև կղանքով, արյունով փսխումով,
• կենտրոնացած է որովայնի ներքևի աջ հատվածում (կասկածելի ապենդիցիտի նշան),
• ուղեկցվում է ջրազրկման նշաններով (ուժեղ ծարավ, քիչ մեզարձակում, գլխապտույտ),
• կրկնվում է հաճախակի կամ տևում է մի քանի օրից ավելի։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ի՞նչ խմել ստամոքսի ցավի ժամանակ

Ջուր փոքր-փոքր չափաբաժիններով, թույլ թեյ, կոճապղպեղով կամ երիցուկով թեյ։ Խուսափեք սառը, գազավորված և կոֆեին պարունակող ըմպելիքներից։

Ինչքա՞ն ժամանակ պետք է պահպանել թեթև սննդակարգը

Սովորաբար բավական է 1-2 օր, այնուհետև աստիճանաբար վերադառնալ սովորական սննդակարգին։ Եթե ախտանիշները չեն անցնում, դիմեք բժշկի։

Կոճապղպեղը իսկապե՞ս օգնում է

Կոճապղպեղի՝ սրտխառնուքն ու ստամոքսային անհարմարությունը մեղմելու ազդեցությունը հետազոտություններով բավականին լավ հաստատված է, ուստի այն համարվում է ամենաանվտանգ ավանդական միջոցներից մեկը։

Նյութը տեղեկատվական է և չի փոխարինում բժշկի խորհրդատվությանը։