Երբ է նշվում Վարդավառը. 2025-ի ամսաթիվ և հաջորդ տարիների օրացույց

June 25, 2025 Bavnews Վարդավառ

Վարդավառը 2025 թվականին նշվեց հուլիսի 27-ին՝ կիրակի օրը։ Այս տոնը շարժական է, ուստի ամեն տարի նշվում է տարբեր օրով։ Ստորև բերում ենք, թե ինչպես է որոշվում տոնի ամսաթիվը, երբ կնշվի Վարդավառը հաջորդ տարիներին, ինչ է նշանակում տոնը և ինչ ավանդույթներ են կապված դրա հետ։

Երբ է նշվում Վարդավառը

Վարդավառը Հայ Առաքելական եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից մեկն է և նշվում է Սուրբ Հարության (Զատիկի) տոնից 98 օր՝ 14 շաբաթ հետո՝ միշտ կիրակի օրը։ Քանի որ Զատիկը փոխվում է ամեն տարի, փոխվում է նաև Վարդավառի օրը։ Այն հիմնականում ընկնում է հունիսի վերջից մինչև օգոստոսի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում։ Վարդավառը եկեղեցական տոն է և պաշտոնական հանգստյան օր չէ, սակայն միշտ լինելով կիրակի, այն համընկնում է հանգստյան օրվա հետ։

Վարդավառի ամսաթվերը 2025-ից 2030 թվականներին

Տարի	Զատիկ	Վարդավառ
2025	ապրիլի 20	հուլիսի 27
2026	ապրիլի 5	հուլիսի 12
2027	մարտի 28	հուլիսի 4
2028	ապրիլի 16	հուլիսի 23
2029	ապրիլի 1	հուլիսի 8
2030	ապրիլի 21	հուլիսի 28

Ամսաթվերը հաշվարկված են վերը նշված կանոնով՝ Զատիկ + 98 օր։ Ճշգրիտ օրը կարելի է ստուգել Հայ Առաքելական եկեղեցու տարեկան օրացույցում։ Այս տարվա տոնի մասին կարող եք կարդալ նաև այս նյութում։

Ինչ տոն է Վարդավառը

Եկեղեցական իմաստով Վարդավառը Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնն է։ Ավետարանի համաձայն՝ Թաբոր լեռան վրա Հիսուսը աշակերտների առջև հայտնեց իր աստվածային փառքը։ Հայ եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից են նաև Սուրբ Ծնունդը և Աստվածհայտնությունը (միասին), Սուրբ Հարությունը, Վերափոխումը և Խաչվերացը՝ ըստ ընդունված դասակարգման։

Անվան ծագումը և նախաքրիստոնեական արմատները

Ավանդաբար «Վարդավառ» անվանումը կապում են «վարդ» և «վառ» (բոցավառ) բառերի հետ։ Տոնի ժողովրդական ձևը շատ հին է և, ըստ մի շարք հետազոտողների, կապված է նախաքրիստոնեական Հայաստանում սիրո և գեղեցկության դիցուհի Աստղիկի պաշտամունքի հետ։ Այդ ժամանակ կատարվել են ջուր ցողելու և վարդեր նվիրելու ծեսեր։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո տոնը պահպանվել է՝ ստանալով նոր եկեղեցական բովանդակություն։ Մեկ այլ ավանդության համաձայն՝ ջրով խաղը կապվում է Նոյի ընտանիքի փրկության և ջրհեղեղի հիշատակի հետ։ Այս մեկնաբանությունները ավանդական են և պատմական հստակ վկայություններով միշտ չէ, որ հաստատված են։

Վարդավառի ավանդույթները

Ջրցանի խաղը

Տոնի ամենատարածված սովորույթը միմյանց վրա ջուր ցողելն է։ Այս օրը ջրով թրջելը ընդունված է որպես ուրախության և բարեմաղթության նշան՝ չհամարվելով վիրավորանք։ Ամենից ակտիվ մասնակցում են երեխաները, որոնք անցորդներին ջրում են ձեռքի ջրով, ջրով լցված բաժակներով կամ շշերով։ Քաղաքներում խաղը հաճախ վերածվում է զանգվածային տոնախմբության։

Վարդեր, ծաղիկներ և եկեղեցական արարողություն

Վարդավառին տները և եկեղեցիները զարդարում են ծաղիկներով, հատկապես վարդերով, իսկ եկեղեցիներում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ։ Ծաղիկներով զարդարվելը տոնի գեղեցկության և ուրախության արտահայտություն է։ Տոնին շատերը նվիրում են վարդ սիրելիներին։

Ինչպես անցկացնել տոնը

մասնակցեք Սուրբ Պատարագին, եթե ցանկանում եք տոնը նշել ավանդական եկեղեցական ձևով,
պատրաստ եղեք ջրով թրջվելու, եթե դուրս եք գալիս փողոց, և հեռախոսն ու փաստաթղթերը պաշտպանեք,
խաղը սիրով վերաբերվեք, բայց մի ջրեք նրանց, ովքեր չեն ցանկանում, օրինակ՝ տարեցներին, հիվանդներին և փոքր երեխաներին։